Genetische Diversiteit

Bij de IJslandse Hond is al lang onder de fokkers bekend dat het behouden van genetische diversiteit in het ras erg belangrijk is voor het voortbestaan van het ras. Gebrek aan genetische diversiteit zorgt voor veel gezondheidsproblemen, je kan hier meer over lezen op de pagina “Wat is genetische diversiteit?“.

Zoals je ook kan lezen in ons stukje over de geschiedenis van de IJslandse Hond is er in 1999 een wetenschappelijk onderzoek gepubliceerd door Pieter Oliehoek over de genetische diversiteit binnen de IJslandse Hond. Dankzij dit onderzoek zijn er genetisch belangrijke lijnen gevonden en hebben fokkers geprobeerd om te fokken met honden die afstammen van deze lijnen. Met een aantal familiegroepen is dit goed gebeurd, bij andere familie groepen helaas minder. In maart 2015 ben ik naar een educatieve middag geweest voor fokkers waar ook Pieter Oliehoek sprak over de noodzaak van het behouden van de genetische diversiteit en hoe je deze kunt behouden. Na met hem gesproken te hebben over de situatie binnen de IJslandse Hond heb ik besloten om zijn werk weer op te pakken en opnieuw in kaart te brengen hoe het er voor staat binnen het ras met betrekking tot de genetische diversiteit.

Het is bij het behouden van de genetische diversiteit erg belangrijk dat je dit goed up-to-date houdt. Door de inzet van fokprogramma’s worden honden in de loop der jaren in meer of mindere mate belangrijk. Omdat het onderzoek van Pieter in 1999 ging over de populatie tot 1997 was dit niet meer up-to-date voor onze populatie is 2015. 

Stap 1 voor het in beeld brengen van de genetische diversiteit binnen een ras is het stamboek compleet hebben voor alle honden die ooit geboren, startend bij de founders. Gelukkig heeft de internationale samenwerking binnen de IJslandse Hond “ISIC” hier altijd zo goed mogelijk voor gezorgd en hebben we i.c.m. overige bronnen in totaal 15 500 honden in onze eigen database kunnen toevoegen.  

Stap 2 is extreem belangrijk voor correcte uitslagen. Nu je alle honden hebt is het belangrijk om er dubbele honden uit te halen en om honden waarvan één ouder niet is gekoppeld terug te vinden. Gelukkig is dit mij samen met Linda na veel weken fouten zoeken gelukt.

Als laatste moet je juiste software vinden waarmee je de berekeningen kan doen. Dit was niet gemakkelijk omdat veel software hierover geschreven is voor dierentuinen voor fokprogramma’s bij bedreigde diersoorten (dit is ook het specialisme van Pieter Oliehoek). Na een aantal maanden van stoeien met software programma’s is het gelukt om nieuwe analyses te krijgen voor de IJslandse Hond over de genetische diversiteit binnen deze populatie. Nadat dit mij gelukt is heb ik veel contact gehad met Pieter Oliehoek over de resultaten en heb ik zijn data gekregen van het onderzoek uit 1999. Dit heeft mij weer geholpen om eventueel kleine fouten bij de founders weg te halen. Ook heeft mij dit weer nieuwe inzichten gegeven over hoe je met deze data om moet gaan en wat de voor- en nadelen hiervan zijn.

In het begin van 2017 heb ik mijn proces verteld in een besloten fokkersoverleg bij de Vereniging de IJslandse Hond in Nederland. Hier hebben alle fokkers erg enthousiast op gereageerd en mij gevraagd om over dit onderwerp een lezing te geven. Door mijn achtergrond als leraar wiskunde heb ik besloten om niet alleen een lezing te geven over dit onderwerp maar hier een workshop van te maken. De bedoeling van de workshop is dat we niet alleen weten wat genetische diversiteit is en hoe dit er voor staat bij de IJslandse Hond, maar dat we ook weten hoe we het moeten toepassen en kunnen integreren in onze fok. Zo is er in samenwerking met de fokadviescommissie van de Vereniging de IJslandse Hond in Nederland een workshop geweest op 21 mei 2017 voor alle liefhebbers van de IJslandse Hond, ook niet-leden van de VIJHN waren welkom.

De workshop was een groot succes, de deelnemers gaven aan erg veel geleerd te hebben over dit onderwerp. Daarnaast gaven zij aan dat dit dusdanig belangrijk is dat nog veel meer mensen kennis moeten vergaren over genetische diversiteit en de toepassing hiervan binnen eigen fok. Ik hoop dan ook in de toekomst regelmatig een lezing of workshop te organiseren.

De IJslandse Honden populatie heeft nog veel ruimte voor verbeteringen en meer hierover kun je lezen op deze pagina.